Regentijd

Ik overnachtte in Monkey Bay aan het Meer van Malawi toen de regen kwam waarom de mensen God hadden gebeden. Het water viel met bakken uit de hemel. De volgende ochtend was het droog en vochtig warm. In de blauwe hemel zweefden wolken als bloemkolen die wijzen op een onstabiele atmosfeer. Ik reed naar Blantyre. Boven de rand van het Plateau van Zomba hingen dichte donkergrijze wolken en in de bossen flarden mist maar ik bereikte Doogles Backpackers in Blantyre zonder een spatje regen. Die nacht regende het opnieuw en de hele volgende dag. Het water viel in dichte gordijnen, overspoelde de dakgoten, klaterde op de binnenplaats, liet het zwembad overlopen en spoelde als een wilde beek onder de poort door naar buiten. Bijna een etmaal lang regende het onafgebroken. Het weerbericht voor Afrika van de BBC Worldservice liet tegen de achtergrond van een steenrood continent een grijsblauwe regenband zien, van de Atlantische Oceaan naar de Indische. De droge tijd was voorbij en de regentijd begonnen.

image

Het plateau van Zomba

Ik verliet Blantyre onder een grauwe hemel en daalde af van het plateau, terug naar het Meer van Malawi. Afdalend brak de hemel open dankzij de koelte van het meer. De klamme lucht werd opgestuwd tegen de hellingen van het plateau en vormde daar loodgrijze wolken met regenbaarden. De weg naar het noorden loopt nu eens op de vlakte langs het meer en dan weer hoog op de hellingen, schampte langs de regenbaarden maar ik bereikte Nkhotakota met slechts een enkel drupje. Nkhotakota is een gat – er is geen ander woord voor – maar kennelijk wel een gat van belang: de weg door dat gat is geasfalteerd, vrijwel tot aan de aanlegsteiger van de veerboot. Tegenover de steiger is een hotel, Istima Lodge. Het is een opmerkelijk gebouw, vast en zeker uit de koloniale tijd: van beton met ornamenten die afkomstig zijn van een schip. Patrijspoorten zijn kozijnen geworden, de aandrijfas is versneden tot pilaren en de resten van de motor zijn een nieuw leven begonnen als vensterbank. Ik was er een van de twee gasten. De ander een Brit met het hoofd en het flegma van Redmond O’Hanlon. Hij wachtte er op de veerboot. Die doet de kustplaatsen aan de Malawiaanse en aan de Mozambikaanse kant aan en de eilanden in het meer en arriveert eens per week in Nkhotakota. De veerboot legt overigens niet aan aan de steiger want die is al lang geleden ingestort; hij blijft een eindje van de wal liggen en de passagiers worden met een sloep overgezet. Vanwege de Mozambikaanse connectie is er een douanekantoor bij de steiger, een groezelig gebouwtje met het opschrift ‘immigraçaõ’. Je zult er douanebeambte zijn: eens per week stempels zetten. Hij (of zij) moet een dichter zijn of een dronkenlap.

Ik overnachtte in Istima Lodge. De regen viel opnieuw en vooral de wind trok aan en die bracht het meer in beroering. Het ruisen van de regen werd overstemd door het ruisen van de branding. Ik had er een hard hoofd in, vanwege de storm, maar de veerboot kwam. Om vier uur ’s nachts wekte de nachtwaker mijn kamergenoot O’Hanlon. Ik heb hem met een slaapdronken kop ‘behouden vaart’ gewenst. De volgende ochtend was de wind afgenomen maar het regende nog steeds in dichte gordijnen. De zijkoffers van mijn motor zijn allang niet meer waterdicht; in een zit een gat, veroorzaakt door de aanrijding met een geit in India, en van de ander is het deksel ontzet als gevolg van een valpartij. Ik heb hoezen om de koffers tegen water te beschermen maar tegen de massieve regenval kunnen ook die hoezen niet op. Ik bleef daarom die dag in Istima Lodge, keek vanuit de bar op de bovenverdieping naar het grauwe meer, de witschuimende branding en de loodgrijze lucht, naar een wereld waarvan de kleur tijdelijk was afgespoeld. Godzijdank is er een bar. Tegen vieren klaarde het eindelijk op maar de hemel bleef bewolkt en aan de overzijde – de Mozambikaanse zijde – van het meer weerlichtte het.

’s Nachts vielen nog een paar buien maar de volgende ochtend was het droog en de hemel licht bewolkt. Ik reed van Nkhotakota naar Nkhata Bay, tweehonderd kilometer naar het noorden. Het was druk langs de weg, vrolijk druk: mannen, vrouwen, kinderen in schooluniform en allemaal met de hak op de schouders. Zelfs de kleinsten droegen nog de hak, met z’n tweeën. Allemaal op weg naar het veld of na schooltijd naar het veld. De hak is in Afrika een alom gebruikt landbouwgereedschap. Het vereist niets, behalve mensenspierkracht, maar doet ook niets anders dan de grond losmaken. Een enkeling heeft een ploeg, voortgetrokken door twee koeien. Een ploeg maakt niet alleen de grond los maar keert die ook. Een ploeg is dus beter maar je hebt er trekdieren voor nodig. Hak of ploeg: de akkers liggen er prima bij. De mais staat al bijna een meter hoog, de tabak toont frisgroen blad en de cassave is aangeslagen. De toekomst ziet er weer hoopvol uit en daarom is het vrolijk druk en groet iedereen en ik groet terug. Het was een mooie rit, dankzij de vrolijke drukte en dankzij het fabelachtige uitzicht over het meer daar waar de weg hoog op de helling ligt. Ik bereikte Nkhata, reed door het dorp naar beneden waar zich op de klippen langs het meer een aantal lodges hebben genesteld en vond Mayoka Village dat mij door de eigenaar van Istima Lodge was aanbevolen. Ik boekte er een cottage voor wel zeventien dollar – een pré-beloning voor bijna duizend dagen on the road; ik spreek van ‘pré-beloning’ zodat ik mijzelf nog eens kan trakteren als ik echt duizend dagen op reis ben – met een eigen terras op een hoge rots met uitzicht over het meer. Een prachtplek! Ik zat op mijn terras met een biertje, keek over het loom deinende meer naar de voorbij suizende visadelaar – ze nestelen in een boom op een hoge klip om de hoek – en naar de grijze contouren van het Mozambikaanse hoogland in de verte. Het werd namiddag en de avond viel. Aan de overzijde van het meer hing een onweersbui die weerlichtte met stroboscopische frequentie en het meer in een gele gloed zette. Vergeleken met een tropische is een onweersbui van de gematigde streken echt een voetzoekertje. Het onweer was nog ver weg maar wat ver weg is, komt dichtbij: de donder werd steeds luider, de wind trok aan en later op de avond begin het ook te regenen. Het water viel met bakken uit de hemel en stroomde als wilde beken met watervallen over de rotsen naar beneden. Ik kon niet naar het toilet, er was geen doorkomen aan, en pieste dus maar vanaf het terras. Spoelwater genoeg. Ondanks het lawaai van de donder boven me, het ruisen van de branding beneden en het geklater van het water over de rotsen naast me sliep ik goed. Tot half zes, toen de nachtwaker mij kwam wekken: “Meneer! Uw motor is omgevallen!” De ergste regen was voorbij, het druppelde nog, en dus klom ik met de nachtwaker omhoog naar de parkeerplaats. Het regenwater had het zand onder de zijstandaard weggespoeld en daardoor was hij omgevallen. Er was benzine uit de tank gelopen maar de olie was niet gaan lopen en ook de accuvloeistof niet.

image

Visadelaar

Ik bleef ’n paar dagen in Mayoka Village, om uit te kijken over het meer en de voorbij suizende adelaar te zien, en reed dan naar Mzuzu op het plateau. Het is een kippenendje van veertig kilometer; voor een motorrijder een handomdraai, voor een fietser – ik kwam er een tegen – een dag zwaar werk: van vijfhonderd meter hoogte naar twaalfhonderd. Mzuzu is een echte stad, een met benzinetankstations, banken en een Shoprite. Ik bleef er ’n dag, om geld op te halen, inkopen te doen en het internet te gebruiken, en overnachtte in MzoozooZoo. Ik was er de enige gast – waarom zou je in Mzuzu blijven als je veertig kilometer verderop aan het meer kunt zitten? – en had de dorm voor mij alleen. In de namiddag werd de hemel inktzwart en het werd donker als de nacht. De regen ratelde op het zinken dak; het lawaai was oorverdovend, overstemde zelfs de donder. Alleen het gekerm van de hond klonk boven het geratel van de regen op het dak uit. De hond was vastgeketend met een kort touw aan de muur – iemand had vergeten hem los te maken – en lag daar onbeschut in de stromende regen. Ik kon hem zien in het bliksemlicht, nog geen twintig meter van mij vandaan. Ik zou hem kunnen losmaken – het was maar een haakje – maar er was geen doorkomen aan. Het was noodweer. Ik heb tot vier uur ’s ochtends op de veranda gezeten omdat ik niet kon slapen van het lawaai van de regen en het gekerm van de hond. Toen hield de regen even plotseling op als het begonnen was.

De volgende ochtend was de hemel blauw. Ik was van plan Tukuyu in Tanzania te bereiken. De Southern Kururu River was gezwollen tot een donderende bruine watermassa, hier en daar buiten haar oevers getreden en had akkers en een paar dorpen onder water gezet. Het water kwam tot aan de weg en op het wegdek lagen dikke plakken modder en zand. Die weg is de M1, de enige verbinding naar het noorden, loopt ongeveer honderdvijftig kilometer over het plateau en daalt bij Chiweta met haarspeldbochten steil af naar het meer. Die afdaling was spannend: ik trapte door de achterrem; er is vermoedelijk vocht in de remvloeistof gekomen. De voorrem is de hoofdrem maar de achterrem is nodig om de motor te stabiliseren en goed door de haarspeldbochten te krijgen. Ik schakelde terug naar de eerste versnelling, liet de motor op toeren remmen als een vrachtauto, daalde zo de plateaurand af en bereikte Chiweta met een uurtje zweten. Oef! Na Chiweta volgt de M1 het meer tot aan Karongo en klimt achter Karongo opnieuw naar het plateau. Got-o-got: tussen mij en de plateaurand wrong zich een inktzwarte onweersbui. Zou ik de grenspost en vervolgens Tukuyu droog kunnen bereiken? Het begon hard te waaien en daarna te regenen, zó hard dat het water op de weg bleef staan. En de wind trok alleen maar aan. Ik had moeite om de motor onder controle te houden en kon de weg niet zien door de regengordijnen. Het werd me te gevaarlijk. Ik keerde om, terug naar Karongo en bracht er de nacht door. In een van de zijkoffers was wat regenwater binnengedrongen.

Dit bericht werd geplaatst in 2013-2016: naar Australië en terug, Oost-Afrika en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s