De uienboot van mister Lim

Mijn motor gaat solo: een zeereis van de haven van Butterworth bij Georgetown in Penang naar Belawan, de havenstad bij Medan op Sumatra. Hij reist met de Mitra Utama van Cakra Shipping, onder motorreizigers bekend als ‘de uienboot van mister Lim’. Mister Lim: “Wij brengen uien naar Sumatra en groenten naar Penang.” Ik kan niet mee met die uienboot “want we hebben geen passagiersaccommodatie”. Ik zal het vliegtuig nemen; het is nog geen uur vliegen van Penang naar Medan.

Het was het eerste wat ik deed na aankomst in Maleisië: ik reed naar Georgetown om het kantoor van mister Lim te bezoeken. Ik weet van andere reizigers: mister Lim stelt prijs op een aankondiging, in persoon of met een email, van het voornemen van zijn dienst gebruik te maken. In dit deel van de wereld wordt een transactie verpakt in een relatie. Cakra Shipping houdt kantoor aan de Lebuh Pantai 187, in de binnenstad van Georgetown. Het is even zoeken want niet alle panden zijn genummerd en er hangt ook geen bord ‘Cakra Shipping’ aan de gevel; het is een kwestie van tellen: dit moet 187 zijn. Daar ga je een trap op naar de tweede verdieping, dan de gang naar rechts en aan het einde van de gang is het kantoor van Cakra Shipping. Het kantoor van Cakra Shipping: een zitje voor het ontvangen van bezoekers, daarachter twee bureaus met een telefoon en een faxapparaat en langs de wand een kast met ordners die vast en zeker de geschiedenis van het bedrijf bevatten. In een groot deel van de wereld zien kantoren van scheepsagenten er zo uit: een simpel kantoor, verborgen in een gebouw. Eagle Eyes Export Kathmandu hield kantoor in een kamertje aan het einde van een lange steile trap. Air Sea Express in Tokyo: net zo, twee trappen op. Verwacht er geen balie met een receptioniste. Eigenlijk is de ontmoeting het belangrijkste aspect van mijn bezoek want de informatie is kort en eenvoudig: “Wij varen meestal eens per week, als er vracht is. Het laden vindt plaats op woensdag. Kom in de week voordat je wil verschepen naar het kantoor en breng je paspoort en je Carnet de Passages.” De kosten: zeshonderd ringgit – honderdvijftig euro – voor Cakra Shipping en een miljoen rupees – honderd euro – voor de collega in Medan. “Is dat all in” vraag ik zekerheidshalve “inclusief administratie-kosten en fees, douane-, haven- en agentkosten aan beide zijden, het transport, laden en lossen?” “All in” verzekert mister Lim. Zijn spleetoogjes die horen bij zijn ras zijn ook pretoogjes. Ik ben “and some harbour costs in Valparaiso” van meneer Takahashi van Air Sea Express in Tokio niet vergeten. Die bleken vijfhonderd dollar te bedragen, bovenop de achthonderd dollar die ik betaalde voor de verscheping. Neem van mij aan: een scheepsagent weet precies de kosten aan de andere kant en als hij het niet weet dan belt hij zijn collega maar. Ik ben zó door de wol geverfd, ik kan een prijsopgave ontleden om te zien of er nog wat te besparen valt.

Ik reisde een maand door Maleisië, kwam naar Kuala Lumpur voor motoronderhoud en ontving daar een mailtje van Moritz, collega reiziger: “Afvaart komende week, laden op woensdag”. Ik heb onmiddellijk een email naar mister Lim gestuurd: “Kan mijn motor nog mee?” Per kerende post kreeg ik antwoord: “Ja, kom op maandagochtend naar mijn kantoor, om tien uur” en even later “Oh nee, kom op dinsdag want maandag is een nationale feestdag”, beide met de aanhef “Hello Mathieu” want we kennen elkaar. Ik ben om tien uur bij Cakra Shipping. Meer dan kopieën maken van de persoonspagina van mijn paspoort, van de pagina met het Maleisische visum en van de actuele pagina van het Carnet de Passage, meer dan dat hoeft er niet gedaan te worden. Mister Lim: “Morgen doen we de douane en daarna gaan we naar het schip om te laden. Kom om twee uur bij het kantoor van de douane.” Hij geeft me de coördinaten, in het havengebied van Butterworth, op het vasteland tegenover Georgetown.

Moritz en ik nemen de veerboot van Georgetown naar Butterworth en staan om twee uur voor het douanekantoor. “Op tijd” stelt mister Lim tevreden vast. De douaneadministratie neemt niet veel tijd; een carnet de passages is eigenlijk een eenvoudig document, als je weet wat je moet doen en Engels of Frans kunt lezen. Het bezoek aan de chef kost nog de meeste tijd. Dat moet, zo’n bezoek aan de chef; het is een kwestie van beleefdheid en ook van nieuwsgierigheid. Het gesprek gaat over koetjes en kalfjes, over hoe de reis is gegaan, of er problemen waren, wat ik vind van het land. Dan lacht de chef vriendelijk, steekt zijn hand uit en is het onderhoud afgelopen. Zo’n bezoek is ook een soort verzekeringspolis: gaat ergens een ambtenaar dwars liggen vanwege dit of dat, dan kun je altijd zeggen “Ik was zojuist bij uw chef, de heer X”; het helpt.

De uienboot van mr. Lim

De uienboot van mister Lim

Het haventerrein is stil; de loodsen zijn leeg, er is nauwelijks verkeer en aan de kade ligt één schip, de Mitra Utama, de uienboot van mister Lim. Het is een kustvaarder, een bejaarde houten schuit met een stevig geteerde huid. “Mister Lim, hebt u weleens een schip verloren?” Mister Lim trekt zijn ogen weer in pretspleetjes: “Mijn bedrijf zou dan niet bestaan, we hebben maar één schip.” De Mitra vaart langs de kust tot voorbij Klang waar de Straat van Malakka het smalst is, steekt dan over en klimt langs de kust van Sumatra weer omhoog naar Belawan. Een keer per week en een keer per week in omgekeerde richting. Het lossen is nog in gang: in het open ruim stapelen mannen dozen en zakken in een net, de hijskraan brengt het net boven de kade, een werker trekt het net open en de dozen en zakken tuimelen op de kade. De dozen bevatten gemberknollen, de zakken aardappelen en noten. “Het lossen zal nog wel twee uren duren” zegt mister Lim “Kom, we gaan lunchen.” De lunch is ook het moment om de transactie te bezegelen. Ik betaal zeshonderd ringgit – cash, “Wij doen niet aan creditcards” zegt mister Lim – en ontvang daarvoor de bill of lading. Dat document is goud waard; wie de bill of lading heeft, heeft de macht. De bezegeling is voor mister Lim aanleiding om te vertellen over Het Incident. Het incident dat bij motorreizigers bekend is en gezorgd heeft voor veel berichten op het bulletin board van HorizonsUnlimited: mister Lim heeft een tijd geen motoren vervoerd. “Het ging om de motor van een Zwitser.” vertelt mister Lim “Het was een transport als alle andere maar deze keer bemoeide de Indonesische marine zich ermee. Vracht is een douanezaak en toch bemoeide de marine zich ermee. Ze onderzochten de papieren. Er ontbrak een kopie van het carnet de passage en daarom namen ze de motor in beslag hoewel de Zwitser gewoon een carnet had. Het ging natuurlijk om geld. De Zwitser heeft er niets van gemerkt, behalve dat hij lang op zijn motor moest wachten. Wij hebben betaald, onder tafel. Daarna hebben we onderhandeld en sindsdien betalen we onder tafel voor elk transport. Vóór die gebeurtenis vroegen wij driehonderd ringgit voor het transport, nu zeshonderd; smeergeld.”

De motor wordt aan boord gehesen

De motor wordt aan boord gehesen

We gaan terug naar het schip. Het lossen is zover gevorderd dat de hijskraan de motoren van Moritz en mij aan boord kan brengen. “Wanneer vaart het schip uit, mister Lim?” “Het vaart vanavond uit maar gaat buiten de haven voor anker tot zaterdag. Het komt zondagochtend aan in Belawan maar blijft buiten tot maandagochtend. Havenkosten, he?”

Met mr. Lim

Met mr. Lim

 

Dit bericht werd geplaatst in 2013-2016: naar Australië en terug, Zuidoost Azië en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op De uienboot van mister Lim

  1. Geert van der Velde zegt:

    ’s Lands wijs, ’s lands eer, zullen we maar zeggen. Ik ben benieuwd naar je avonturen op Sumatra, wij waren daar zeven jaar geleden. Veel plezier en weinig tempel ban!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s