Holy rats!

Er is al dagen- en vooral nachtenlang een uittocht uit Bikaner gaande. Een eindeloze karavaan trekt over Jaipur Road naar het noorden. Heel veel lopers, nog meer brommertjes met drie kerels erop, soms een gezin, busjes, jeeps, tractoren, pickups met grote luidsprekers op het dak en hossende jongens in de bak en veel kameelkarren. Het is niet alleen een geweldige uittocht, het is ook een geweldig lawaai. Ieder die een claxon bezit gebruikt het ding ook, uit de luidsprekers klinkt hindoepop en de jongens in de laadbakken juichen en zingen. De kamelen laten zich door de drukte en het lawaai niet van de wijs brengen, schrijden onaangedaan voort en de koeien langs de weg slaan op de karavaan geen acht. Dieren laten zich door mensen minder van de wijs brengen dan mensen door dieren. Al die voeten, poten en wielen werpen stof op dat Jaipur Road in een mist hult. Waar gaan al die mensen naar toe? Ze gaan naar het festival van Hanuman, de aapgod waarvan de tempel zeventig kilometer buiten de stad staat.

Godsdienst biedt een deur naar de andere wereld, de wereld achter de dagelijkse wereld. Kunst en wetenschap doen hetzelfde. Niet iedereen kan kunstenaar of wetenschapper zijn maar iedereen kan wel godsdienstig zijn. Hindoes die ik ernaar heb gevraagd zijn stellig: “wij geloven in één God en die noemen wij Brahman”. Het heeft een tijd geduurd voor ik zekerheid kreeg: Brahman doet niks, is niks, heeft niks. Da’s niks, leuk voor filosofen maar niet voor het leven van alledag. Het is dan ook niet verwonderlijk dat Brahman is ‘aangekleed’ met drie vormen die wél iets doen: Brahma, de schepper van de wereld, Vishnu, die de wereld in stand houdt, en Shiva, de vernietiger. Hindoes hebben een cyclisch wereldbeeld: ontstaan, groot worden, ten onder gaan. Rondom die drie verschijningsvormen figureert een onwaarschijnlijk aantal goden en godinnen, elk met hun eigen verhaal. Als in de Griekse mythologie wordt de wereld van de goden verondersteld een afspiegeling te zijn van het aardse leven: liefde en overspel, list en bedrog, strijd en dood. Hanuman met zijn leger van apen redde Sitra, de geliefde van Rama, uit de handen van Ravana, de koning van Lanka (Sri Lanka) en bracht haar terug naar Ayodhya. Hanuman staat voor toewijding. Ganesh, met het olifantenhoofd, is een andere belangrijke god. Toen hij werd geboren was zijn vader op reis. Op ’n dag, hij bewaakte het badvertrek van zijn moeder, kwam een man die toegang vroeg. Het was zijn vader maar dat wist Ganesh niet. Hij weigerde natuurlijk. De man werd kwaad – hij kreeg geen toegang tot het badvertrek van zijn vrouw – en sloeg het hoofd van Ganesh af. Toen hij erachter kwam dat hij zijn eigen zoon had gedood, nam hij het hoofd van het eerste het beste dier en plantte dat op de romp van Ganesh. Het was het hoofd van een olifant. Een omgekeerd Oedipus verhaal. Ganesh, met olifantenkenmerken, wordt vereerd als verwijderaar van obstakels en daarvan zijn er natuurlijk veel in het leven. Kijk er niet te vreemd van op; de katholieke versie van het christendom kent veel heiligen wiens verhalen en krachten moeiteloos in de Indiase of Griekse mythologie kunnen passen. De heilige Antonius helpt verloren voorwerpen terug te vinden: “Heilige Antonius, ik bid dat ik mijn rozenkrans weer vind.” Als klein jongetje verloor ik mijn zilveren rozenkrans en mijn moeder stuurde me de straat op om het ding te zoeken. Ik ging naar mijn oma en samen baden we tot de heilige Antonius. Ik ben vergeten hoe het is afgelopen.

In het hindoeïsme zijn veel dieren heilig. Apen natuurlijk, vanwege Hanuman. Koeien ook. De heiligheid van de koe (m/v) is betrekkelijk; het betekent dat het dier niet gedood mag worden maar daar houdt het ook mee op. Koeien die geen melk geven en stieren worden de straat op gestuurd en moeten daar hun kostje bij elkaar scharrelen. Tussen het vuilnis. De koe m/v neemt wraak: ze trekt zich van de mens niks aan. Voor wat hoort wat. Ze loopt op de weg, ligt op de weg, schuift niet. Ik was met iemand in gesprek. Plotseling trok hij mij van de weg maar het was te laat: een koeienhoorn prikte onzacht in mijn rug. Ik had het beest niet zien aankomen.

Holy Rats!

Holy Rats!

Koeien zijn heilig. Kamelen ook en honden maar geiten en kippen niet. Misschien zijn geiten en kippen niet betrokken in mythologisch overspel? Ratten zijn weer wel heilig. In het dorp Deshnok, dertig kilometer van Bikaner, staat de Karni Mata tempel. Die is wereldberoemd, National Geographic heeft er nog een aflevering aan gewijd, vanwege de ratten. Zo’n twintigduizend. Lonely Planet vertelt het verhaal. Karni Mata vroeg Yama, de god van de dood, het leven terug te geven aan haar verdronken zoon. Yama weigerde. Daarop verordonneerde Karni Mata dat alle leden van haar familie zouden reïncarneren als ratten en dat die ratten weer zouden reïncarneren als leden van haar familie. Ik heb die tempel bezocht want twintigduizend ratten, dat is een uitdaging. Ik verwachtte ratten van het formaat van kleine katten (in Teheran zag ik ze in de goten), stank, smeerboel, misschien nog meer ongedierte. Het viel mee. De ratten hebben het formaat van een flinke muis, ik zag er geen duizenden maar honderden en veel actie zat er niet in. De ratten zijn weldoorvoed dankzij de gulle gaven van de pelgrims en ik was er in het begin van de middag, de heetste tijd van de dag. De ratten vertonen niet het gedrag van de heilige koe; ze lopen langs de wanden waarin ze hun holen hebben. De nachtmerrie van ratten die langs je broekspijp omhoog klimmen wordt hier geen werkelijkheid. Het stinkt er ook niet buitengewoon. De grootste uitdaging is dat je, zoals in alle tempels, op blote voeten naar binnen moet. Niet erg vanwege de ratten of de keutels – tempelhelpers vegen voortdurend de vloer aan – maar erg vanwege de duizenden mensenvoeten die je zijn voorgegaan. Je weet niet welke infecties, bacteriën, schimmels er onder die voeten zitten. In de Gouden Tempel in Amritsar liggen op het looppad matten die vochtig gehouden worden. Dat is aangenaam voor de voeten maar ook een paradijs voor bacteriën en schimmels. Holy rats!

 

Dit bericht werd geplaatst in 2013-2016: naar Australië en terug, Indisch Subcontinent en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s