De wereld van de Dalai Lama

Ik bracht vier dagen prettig door in Manali met wandelingen in de omgeving ondanks de regen en dankzij de Flowers of the Western Himalaya die de eigenaresse van Bookworm voor mij heeft gevonden maar dan wil ik toch weer verder. Naar Mcleodganj, in de hoop met een omtrekkende beweging de moesson voorbij te laten gaan. Het regent niet, het is zelfs een zonnige dag maar de weg is vreselijk slecht zodat ik over tweehonderdzeventig kilometer elf uur doe en in het donker aankom, volkomen murw geschud. De Lonely Planet waarschuwt voor Mcleodganj: neem regenkleding mee want nergens valt meer water uit de hemel dan daar. Het valt reuze mee. Mcleod ligt op een bergrug en ’s ochtends vroeg hangen de regenwolken boven de vlakte beneden. In de loop van de ochtend klimmen de wolken omhoog en bereiken tegen het middaguur Mcleod en dan regent het. Regen is niet erg, zolang het maar voorspelbaar is.

Mcleodganj? Niet bekend? Kom op, zeg: de Dalai Lama verblijft er als hij niet op reis is (hij reist erg veel om belangrijke staatshoofden te bezoeken en om prijzen in ontvangst te nemen) en de Tibetaanse regering in ballingschap is er gevestigd. Daardoor ziet Mcleod bordeauxrood en okergeel van de monniken. Vanwege het verblijf van Zijne Heiligheid is Mcleodganj een boeddhistisch bedevaartsoord. Monniken, nonnen en leken uit alle windstreken, waaronder veel Japanners, en in hun kielzog boeddha-hippies en toeristen. Daarom heeft Mcleod meer hotels, restaurants, bars en vertier dan je van een monnikengemeenschap zou verwachten. En daarvan leeft Mcleodganj. Restaurant Mcllo is daarin heel open. Op de binnenflap van de menukaart wordt Zijne Heiligheid bedankt voor de spirituele bijdrage én voor de economische impuls aan Mcleod. Behalve de middenstand leven de bedelaars van de pelgrims en de toeristen. Vrouwen met het kind op de arm die … “nee, geen geld … koopt u direct het eten”. Allemaal! Ik ben op het punt van bedelen door de wol geverfd, ik ken de truc: die zak rijst, dat pak meel wordt weer aan de winkelier terugverkocht. Ze krijgen niks van mij, de gehandicapten wel. Er zijn er nogal wat die vingers of handen of benen missen. Het resultaat van melaatsheid? Ik heb nooit eerder melaatsen gezien.

De boeddha-hippies zijn herkenbaar aan de omslagdoek en de wollen schoudertas, algehele magerte, verwarde haardos of dreadlocks en de vastberaden slow motion motoriek van iemand die zeker weet de weg naar het Nirvana te hebben gevonden. Ik zou graag willen weten wat hen de ogen voor de boeddhistische weg heeft geopend maar de kloof tussen hen en mij is te groot. Ik heb de tempel bezocht, de godenbeelden bekeken, de monniken aanschouwt die elkaar met handgeklap aftroeven in religieuze spitsvondigheid maar ben geen meter dichter bij het boeddhisme gekomen. Ik zag het boeddhisme eerder (ik had willen schrijven “ik kwam in aanraking kwam met” maar dat is nu juist het punt: er is niets in het boeddhisme dat mij heeft aangeraakt, ik heb het gezién) in Mongolië en in Japan met hetzelfde resultaat: verbijstering. Mijn Tibetaanse gastvrouw heeft me aangeraden een les van de Dalai Lama bij te wonen want hij is weer in de stad. Om half acht ’s morgens staat er al een lange rij voor de tempel en binnen is het vol. De sfeer is vrolijk en druk, gelijkgestemden ontmoeten elkaar. Kindmonniken lopen rond met grote manden broodjes en ketels thee. Ik moet denken aan Jezus bij het Meer van Galilea, de wonderbare broodvermenigvuldiging. Het is thee met melk, ik neem er een nipje van en schuif het terzijde: vies vettig. Mijn maag gaat op slot en later op de dag word ik ziek van dat éne nipje melkthee. De Dalai Lama geeft les in de centrale hal van de tempel en in de zijhallen kun je hem volgen via grote tv-schermen. Ik ben naar de centrale hal gelopen en kan nu zeggen: ik heb de Dalai Lama gezien in levende lijve. Hij geeft les, écht les: hij kijkt zijn leerlingen aan (degenen die voor hem zitten), hij gebruikt zijn handen en mimiek, maakt een grapje, geeft voorbeelden. Hij is een uitstekend leraar en in die hoedanigheid komt hij heel dichtbij. Veel buitenlandse leerlingen schrijven ijverig mee. De monniken niet, die hebben genoeg aan de nabijheid van Zijne Heiligheid. Of kennen de les al. De geluidsinstallatie is niet te best; ik vang flarden op maar dat is voorlopig voldoende. Hij heeft het over het kwaad van selfishness (zelfzuchtigheid) die de mens uiteindelijk alleen doet staan. Hij zegt “Er bestaat geen onafhankelijk zelf” en daarmee heeft hij de sfeer in de tempel gekenmerkt: een collectief. Hij noemt het boeddhisme een “ratio based religion”, in tegenstelling tot het christendom en de islam die “faith based” zijn. Wij geloven in de verrijzenis van Christus en de wederopstanding na de dood. Moslims geloven dat Mohammed met vurige paarden ten hemel is opgestegen. Wat is een “ratio based religion”? Een godsdienst zonder mythen, een godsdienst zonder God? De les begint om negen uur en duurt tot twaalf uur. Drie uren op een hardstenen vloer is afzien. Ik vertrek om elf uur, niet vanwege die vloer maar vanwege het nipje van die melkthee. Ik ben een ervaring rijker maar de verbijstering is gebleven.

Mcleodganj is niet alleen religie maar in gelijke mate ook politiek. Het gaat om de bezetting van Tibet door China. Aan de buitenzijde van de tempel hangen foto’s van de zelfverbranders en het museum van de bezetting legt uit waarom mensen zichzelf verbranden. Ik kan het lezen, ik kan niet naar de foto’s kijken; te gruwelijk. De Dalai Lama reist onvermoeibaar de wereld rond om voor de Tibetaanse zaak te pleiten. Hij omarmt democratie en mensenrechten, noemt het boeddhisme “a compassionate religion” en is erg voor groen; kortom: hij is succesvol salonfähig geworden, iemand waarmee politici willen worden gezien. In zijn kielzog heeft zich een regiment jonge monniken gevormd, twintigers en dertigers, van dezelfde snit. Hun pij is schoon en perfect passend, ze zijn voorzien van laptop en Iphone, spreken heel gesoigneerd Engels en zijn in die taal in staat de ramp van de bezetting voldoende abstract uit te leggen zodat de Westerling het begrijpt zonder geschokt te raken. Tegelijk: de zaak is niet meer hun zaak, de roeping is een beroep geworden, de strijd voor het einde van de bezetting is een broodwinning. Ik zag het eerder, bij de moeders van de verdwenenen in Argentinië. Ze hebben een smaakvol pand betrokken onder de neus van het Congresso en hun organisatie is een geoliede machine. Ik zag het bij de jonge Palestijnse garde in de restaurants van Rammalah: met de laptop opengeklapt, het glas wijn rechts ervan, in gesprek met de vertegenwoordiger van een ngo. Ze zijn ongetwijfeld effectief maar in wat eigenlijk? Ik heb meer op met de moeder die al twintig jaar vergeefs iedereen aanklaagt die ze ervan verdenkt iets met de verdwijning van haar zoon te maken te hebben. Niet salonfähig, krijgt geen prijzen. Ik heb meer op met Daher Nassar, die verbeten doorboert, dan met zijn broer Daoud die met zijn Tent of Nations verzoening tussen Israëliërs en Palestijnen bepleit. Daher is niet salonfähig, krijgt geen prijzen. Zijn broer wel.

Dat nipje van die melkthee is me nog behoorlijk opgebroken. Ik heb de les van de Dalai Lama twee uren weten bij te wonen maar toen kreeg de beroerdheid de overhand. Op het toilet van mijn hotelkamer heb ik poep gespoten, een vettige substantie die op het toiletwater bleef drijven. Ik had neiging tot overgeven maar het wilde niet lukken. Het koolzuur van een Fanta heeft me over de drempel geholpen. Daarna was het leed geleden, ik was nog trillerig maar ook leeg en schoon van strottenhoofd tot anus, dus rijp voor het Nirvana, maar voor mij hoefde het niet meer; ik ben boeddhist af. Ik moet niets hebben van een religie die zulke thee serveert.

Dit bericht werd geplaatst in 2013-2016: naar Australië en terug, Indisch Subcontinent en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s