Onrust in Trabzon

Er is momenteel in Trabzon een enorme demonstratie aan de gang, een met spreekkoren van het type “Eenmaal, andermaal, d’r aan gaan ze allemaal”, gebalde vuisten, Turkse nationale vlaggen, vlaggen met het portret van Atatürk er op, rode vlaggen met tandwiel en hamerembleem, blauwe vlaggen met het woord “kolektif” erop. Het kan niet missen: het is links. Het Atatürk plein, waar vanmorgen nog een tentoonstelling van werkstukken van middelbare scholieren was te zien, is bezet (Atatürk staat er op een enorm hoge sokkel en hij kijkt in de verte. Hij zou beter eens naar beneden kunnen kijken want daar zitten zijn kinderen). En het is méér dan zomaar een demonstratie en bezetting: de stad is in rep en roer. Wat is er aan de hand? Opstand? Zou het mijn aanwezigheid zijn? Ik was in Egypte en Mubarak viel, ik kwam naar Turkije en …

Het heeft even geduurd maar ik ben erachter. De aanleiding is de voorgenomen bouw van een winkelcentrum in Taksim park, Istanbul. Het schijnt dat een maatje van de burgemeester van die stad daarbij financieel lekker garen spint. Daartegen is protest gekomen, de bouwplek werd bezet en daar is de politie tegen in het geweer gekomen en die heeft vannacht met traangas en grof geweld de bezetters aangepakt. Zo grof als in Istanbul gaat het er hier niet aan toe. De demonstranten spreken wel duidelijke taal maar er hangt geen agressieve sfeer. Er wordt ruimte gemaakt om een trouwstoet door te laten zodat ook het gewone leven voort kan gaan. Even verderop staat de politie met helm en schild maar ze dragen nog hun polohemd en zijn dus niet klaar voor actie. Ze hebben zelf een bezetting uitgevoerd: een lokanta; de schilden staan tegen het raam en achter de kassa, de helmen liggen tussen de stoelen.

Ik kan commotie in Istanbul begrijpen maar waarom ook in Trabzon, duizend kilometer verderop? Ik heb Phyllis gebeld, die werkt en woont tegenwoordig in Ankara, en om uitleg gevraagd (“Zelfs in Bursa, Mathew, in Bursa, of all places!”). Volgens haar zijn de demonstranten links-nationalisten en kemalisten, kortom de seculiere oppositie, die te hoop lopen tegen de islamiseringspolitiek van de Erdogan’s Ak partij. Dat winkelcentrum en het politiegeweld is alleen maar de aanleiding, de vonk voor het protest. Het gaat om het verbod op de verkoop van alcohol na tien uur ’s avonds, om het verbod op de verkoop van alcohol in de nabijheid van moskeeën, op het strafbaar stellen van het openlijk tonen van affectie (het schijnt dat mensen om een kusje zijn opgepakt), om dat soort dingen. Het valt met die islamisering overigens reuze mee. In Trabzon, in het centrum, kan ik zo drie plaatsen aanwijzen waar je bier kunt drinken. Ik zit nu op het dakterras van Efes pub en het is hier bomvol en het bier vloeit in brede stromen. En die openlijke affectie? Het is maar wat je er onder verstaat; ik kan me niet herinneren in Turkije ooit mensen in het openbaar te hebben zien zoenen en ook in Nederland is dat niet gebruikelijk. Ik denk dat het vooral het triomfantelijke van de religieuzen is dat de seculieren tegen de haren in strijkt en Erdogan die de oppositie negeert.

Erdogan kwam aan de macht met een conservatief sociaal programma en economische liberalisering. Hij bracht welvaart en tegelijkertijd zekerheid in een snel veranderende omgeving. Dat succes is ook zijn risico; er is geen grotere dreiging voor de God die gunsten verleend dan welvaart en de verzekeringsmaatschappij. Ik ben benieuwd: wordt het protest een echte uitdaging en wat dan?  Dat is weer een van de leuke dingen van Turkije: politiek gaat hier nog ergens over, hier valt nog iets te winnen of te verliezen.

image

Phyllis Wachob: rellen in Ankara

 

Dit bericht werd geplaatst in 2013-2016: naar Australië en terug, Midden Oosten, Turkije en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s