Welcome to Africa

“Welcome to Africa” zei Ali in Nouadhibou. Het spijt me voor Ali maar Mauritanië is Afrika niet. Tenminste als met ‘Afrika’ zwart Afrika wordt bedoeld. Mauritanië is een overgangsland tussen de Arabische wereld en de Afrikaanse wereld. Mauritanië heeft wel een zwarte bevolking maar een Arabische elite. Arabisch blank is de baas: de chef van de politie, van de gendarmerie, van de douane, de hoteleigenaar, de winkelier. Zwart is de politieagent, de gendarme, de douanebeambte, de schoonmaker in het hotel, het hulpje van de winkelier. Hoewel op het oog zwart en Arabisch blank vriendelijk met elkaar omgaan, is spanning voelbaar. “Welcome to Africa” zou beter gezegd kunnen zijn door de Malinese douanebambte. Aan zijn gelaatstrekken is zijn Arabische afkomst te zien maar hij is de beambte, niet de chef. In Mali is zwart de baas: de chef van de douane, de chef van de politie. Vanzelfsprekend. Mijn eerste indruk van Mali is er een van ontspanning. Er wordt niet alleen gezwaaid of een duim opgestoken, er wordt ook gelachen. Hier ben ik gewoon een vreemdeling, niet verbonden met de elite.

Van de nadering van Bamako, meer dan een miljoen inwoners, is vrijwel niets te merken. Geen web van wegen, geen woud van borden. Bamako, in het dal van de Niger, kan vanaf de dalrand gemakkelijk over het hoofd worden gezien: bomen en in de verte de rivier. Boven de bomen steken twee of drie hogere gebouwen uit, het torentje van de kathedraal, de minaretten van de moskee. Tussen de bomen zijn hier en daar daken van huizen te zien. Bamako is geen grand capital maar een uitgegroeid dorp. Het centrum bestaat uit lage betonnen gebouwen met een stevige patina en houten keten. De kathedraal heeft het formaat van een flinke dorpskerk en dat tekent Bamako. Bamako is onaanzienlijk en toch is er veel te zien. Als ik de Avenue Koulikoro, en het open riool, oversteek, dan kom ik op de meubelboulevard. Dat wil zeggen: de avenue ís de meubelboulevard; een openluchtpresentatie van stoelen, tafels en banken van bamboe, dik gestoffeerde sofa’s, bedden, kasten met spiegels. De meubels worden er ook gemaakt. Handwerk, met zagen en schaven. Nergens zag ik houtbewerkingsmachines; geen vlakbank, lintzaag, frees. Het lakken gebeurt ook ter plekke, in het stof. Loop ik verder de Avenue Koulikoro af, dan passeer ik tankstations met ‘Dieu Beni’ er op, modewinkeltjes waar mannen jurken voor vrouwen maken en reparatiewerkplaatsen voor brommers totdat ik bij de Avenue van Vollenhoven in het bestuurskwartier aankom. Daar ligt het departement voor groente en fruit, het departement voor de visvangst, het instituut voor stadsontwikkeling, het instituut voor de statistiek, de école supérieur in een afgeleefd gebouw, het treinstation dat nog meer is afgeleefd, het opleidingsinstituut voor het notariaat in een stoffige zijstraat, de hoofdkwartieren van de hulporganisaties, het Nationaal Museum. Aan het einde van de Avenue van Vollenhoven sla ik links af, langs de kathedraal, tot aan de brug over de Niger. Daar staat de centrale bank van de Ecowas landen in een gebouw dat bij een bank past. Aan de overkant van de straat, aan het water, staat het voormalige Kempinksky hotel dat nu het Libya hotel heet – zodat ieder weet waar het geld vandaan komt – en een hypermoderne villa. De Avenue Koulikoro is een van de slagaders van de stad met aan elke zijde twee rijbanen en die zijn vol. Vol met meer of minder nieuwe auto’s, taxi’s, grote four-wheel drives van de ambassades en de hulporganisaties, afgeleefde bussen en minibussen waar heel veel mensen in kunnen en vooral héél veel brommers en lichte motoren. Doorgaans is de verbranding niet al te best en daarom hangt er een dichte wolk van stof, roet en benzinedamp boven de avenue. Iemand vertelt me dat Bamako op de zestiende plaats staat van meest vervuilde steden.

Meubelboulevard, Avenue Koulikoro

Langs de Avenue Koulikoro worden meubels gemaakt.

Meubelboulevard, Avenue Koulikoro

Dit zal het resultaat zijn.

Is Mali arm? Mali behoort volgens de gangbare beoordeling tot de armste landen van de wereld. Hoe arm is dat? Voor een euro krijg ik 655 frank, de valuta van de Ecowas landen. Dat zegt vooral iets over de ruilvoet maar weinig over armoede; het betekent gewoon dat de Ecowas landen weinig te bieden hebben dat te ruilen valt tegen euro’s. Producten van buiten Mali zijn daarom duur. Ik kocht per ongeluk in een supermarkt twee Franse appels. Daarvoor betaalde ik 2400 frank. Iemand vroeg me naar de prijs van de appels. Ik durfde dat niet te vertellen. Mensen vragen hoeveel mijn motor kost. Dat kan ik ook niet naar waarheid vertellen omdat het bedrag in franken onvoorstelbaar is voor de mensen. De verhouding tussen euro en frank geeft een vertekend beeld over armoede; het zegt meer over mijn koopkracht dan over die van de Malinezen. Is Mali dan welvarend? Die myriaden brommers: er staat ‘KTM’ op het deksel van het motorblok, de lettercombinatie van de beroemde Oostenrijkse motorenfabrikant, maar het zijn Chinese dingen. Elke Malinees weet dat. Goedkoop – een student krijgt er nog een lening voor ook – maar je hoeft niet meer te trappen en dat is toch luxe. Misschien kunnen ze zich later een Japanner permitteren. Radio en televisie zijn wijd verbreid; in ieder geval hebben heel veel mensen tenminste een radio. Dat is ook luxe. Knorr heeft een reclamecampagne voor kippenbouillonblokjes en Bavaria promoot haar bier met de sponsoring van festivals. Dat betekent dat er een markt is voor bouillonblokjes en voor bier. Malinezen geven om uiterlijk vertoon. Clubbing is belangrijk. Je kunt laten zien dat je iets te verteren hebt. Mannen en vrouwen bezoeken de cafés en clubs en ze zijn goed gekleed. Mannen in pak, vrouwen in lange glanzende jurken met zilver- of goudkleurige muilen aan de voeten. Mooie vrouwen, natuurlijk elegant. Ze komen er om een man met geld te zoeken. Er moet geld zijn, mannen met geld, anders hoef je er niet rond te lopen. Ik noem dat ‘bescheiden welvarend’. Het valt allemaal wel mee in Bamako.

Dit bericht werd geplaatst in 2009-2011: Afrika, West-Afrika en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s