De Weg van de Hoop

De weg van Nouadhibou naar Nouakchott is het vervolg van de spindraad die ik al vanaf Tiznit volg. In Nouakchott splitst die weg: een tak gaat naar het zuiden naar Senegal, de andere tak is de Route de l’Espoire, de Weg van de Hoop, die naar het oosten loopt naar Nema en daar eindigt in het zand van de Sahara. Ik volg de Weg van de Hoop tot El Ayoun, langs dorpen en stadjes: Boutilimit, Aleg, Sangrafa, Guerou, Kiffa, Tintane; druppels met namen die betekenisloos zijn als je niet aan die spindraad hangt. Dorpen: lemen huisjes met platte daken, huisjes met een dak van zeildoek, tenten, minuscule winkeltjes en werkplaatsjes. Op de weg de poep van geiten, ezels en dromedarissen. Er langs kadavers; wat aangereden is blijft liggen, rot weg, droogt uit. In de stadjes verdwijnt het asfalt onder zand en vuilnis en God mag weten wat daaronder verborgen is. Spijkers en schroeven, glas en blik. Banden plakken levert hier werk op en een inkomen. Een stadje is vuiler dan een dorp omdat het, als regiocentrum, een marktfunctie heeft. Je kunt zeggen: hoe dikker de vuillaag hoe belangrijker het stadje.

Route de L'Espoire

De Route de L’Espoire, op de rand van Sahel en Sahara.

Volkomen betekenisloze plaatsen, behalve Aleg dat een kras in de recente geschiedenis heeft veroorzaakt. Hier in de buurt werden in 2007 een paar Franse toeristen vermoord. “Al Qaida” zei de regering maar de mensen vertellen een kleurrijker verhaal: volgens hen was het een uit de hand gelopen overval, door Toeareg. Op een ochtend zag een boer wat rommel in de berm van de weg. En vier lijken. Zo snel als hij fietsen kon repte hij zich naar Aleg, naar het politiebureau en maakte de chef wakker. Die ging eens kijken naar de aanleiding van de verstoring van zijn dutje. Hij vond er inderdaad vier lijken, geen gewone zwarte lijken maar … blanke lijken. Zwarte lijken was een niemendalletje geweest, hooguit goed voor de binnenpagina van het plaatselijke suffertje. Maar blanke lijken, dat is erg want blanken hebben internationale connecties en men zou kunnen zeggen dat de chef de orde niet handhaafde en zelfs op het moment suprême een dutje deed. De zorg van een gewone politieman. Wat te doen? Hij ging het hoog opspelen, belde de minister van binnenlandse zaken en zei “Al Qaida” want daar had hij weleens van gehoord en die groep is zo machtig dat niemand kan verwachten dat een politiechef in Aleg daartegen opgewassen is. Het pakte uit zoals de chef had gehoopt: de minister stelde geen lastige vragen, was zelfs diep tevreden want Al Qaida heeft de interesse van de Amerikanen en die hebben diepe zakken. Eigenlijk was iedereen tevreden met de vondst van de politiechef: de Amerikanen want die hadden hun vijand weer gelokaliseerd, de Mauritaanse regering vanwege de diepe zakken van de Amerikanen, de politiechef omdat hem niets werd verweten en in de loop van de tijd zelfs min of meer een held werd, de Toeareg omdat ze deze keer de schuld niet kregen. Zelfs Al Qaida zal tevreden zijn geweest omdat ze figureerden op de voorpagina’s van de internationale kranten. Er was er maar een die niet tevreden was: de organisatie van de Paris-Dakar rally. Omdat een incident, een uit de hand gelopen overval, was opgewaardeerd tot een terreuraanslag durfden ze de rally niet meer aan. En zo verloor Mauritanië een aardige inkomstenbron.

Het waait hard, het zand van de duinen stuift over de weg, wordt opgeworpen in de wervels van het verkeer en slaat in mijn gezicht. Het stof in de lucht is zó dicht dat het zicht minder is dan een kilometer, vooral in de dorpen waar mensenvoeten en ezelhoeven het zand fijnstampen. De scharnieren van het helmvizier lopen vast in het stof. Het is moordend heet. Ik bid en hoop op verbetering. De Weg van de Hoop doet haar naam eer aan: de verbetering komt, aarzelend, in kleine stapjes. Hier en daar verschijnen tussen de zandduinen plekken met gras. Dun gras maar dicht genoeg om het zand vast te houden. Die plekken groeien aaneen tot een grasvlakte van gelig groen, bespikkeld met het donkergroen van bomen en daarboven een matblauwe hemel. Alles in zijdeglans: het zonlicht weerkaatst op het stof in de lucht en het gras op de grond. De Lonely Planet schrijft over de Weg van de Hoop: “There is really not much to see on the way so you can cover this monotonous stretch in two days.” Die kwalificatie deel ik niet. Ik word betoverd door vlakten en door licht. Elke vlakte heeft ander licht. Ik zag het licht weerkaatsen op de miljarden halmen van de pampa van Tierra del Fuego maar nog nooit zag ik boven een vlakte een hemel in zijdeglans. Het moet de afgelopen tijd veel hebben geregend. Hier en daar staat de vlakte onder water dat glinstert, soms tot aan de horizon. Meertjes in duinpannen zijn begroeid met waterplanten. Het stadje Tintane is gedeeltelijk onder-gelopen en het water staat tot de wegrand. Uniek kan die situatie niet zijn. Naast de geiten, ezels en dromedarissen zie ik veel koeien. Koeien eten gras en als mensen koeien houden moet er regelmatig gras zijn en dus regen; zonder regen geen gras. De Route de l’Espoire volgt de noordrand van de Sahel. Dit landschap, dat is de Sahel in betere tijd. Hier en daar liggen kale duinen als dreigende tekens dat het kan verkeren: de woestijn is niet ver weg. Een paar kilometer verschuiving van de grens tot waar de regen komt maakt het verschil tussen zandzee en graszee, tussen magere en vette jaren. De hoop blijft. Vanuit het zuiden drijven schapenwolkjes aan. Daaroverheen schuift de cirrus en dan komen de grote jongens: reuzen regenwolken die hun donkergrijze baarden laten slepen over het gele grasland. Mooi. Ik zwijn tussen twee regenwolken door; niet meer dan wat spatten. Daarna blijft de hemel grijs.

Regenwolken boven de Sahel.

Reuzen regenwolken met donkergrijze baarden.

Bij Ayoun verlaat ik de Weg van de Hoop, sla af naar het zuiden naar de grens met Mali. Vijftig kilometer voor de grens is de douanepost. De beambte wil drieduizend ouguiya’s voor het uitklaringsstempel. Zoveel geld heb ik niet maar met vierentwintighonderd neemt hij ook genoegen. De politie zet het uitreisstempel zonder betaling.

Dit bericht werd geplaatst in 2009-2011: Afrika, Marokko en Mauritanië en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s