Vaarwel Libanon, eindelijk: Damascus!

Van Beiroet en Libanon heb ik afscheid genomen met gemengde gevoelens. Het is niet “tot ziens” maar “vaarwel”. Het land, vooral de bergen, is erg mooi maar ook erg beschadigd. Niet alleen in materieel en economisch opzicht maar ook emotioneel. Ik heb er weinig mensen zien glimlachen zoals in Turkije en Syrië, óók landen met grote problemen. De Libanezen zijn tamelijk onverschillig, erg met zichzelf bezig en soms ronduit chagrijnig. Ik schrijf dat toe aan de burgeroorlog; niemand heeft gewonnen, niets is veranderd en er is daardoor geen optimisme en in plaats daarvan vooral moeheid.

Nergens in Beiroet en daarbuiten staan wegwijzers met “Damascus” of “Syrië” hoewel de grens niet meer dan 60 kilometer ver is en Libanon een Syrisch protectoraat. Ik ben de stad op goed geluk uitgereden en heb, wonder boven wonder, de weg gevonden. De gewone procedures bij de grens: uitgeschreven, ingeschreven, bestempeld en bekeken. En dan Assad’s snelweg naar Damascus, ongeveer 40 kilometer vanaf de grens. Eindelijk Damascus! Vergeleken met Beiroet is Damascus een verademing, ook klimatologisch. Het is er heet, heel heet zelfs, maar minder vochtig en dus ook minder benauwd. En ’s avonds koelt het lekker af. Het is dan aangenaam buiten te zijn. Mijn hotelkamer heeft airconditioning. Mijn hotel heeft meer: een dakterras waar je een groot deel van de stad kunt overzien. De stad kruipt als een grijze schimmel tegen de heuvels op, met een scherpe grens.

Damascus is een grote drukke stad en er is veel te zien. Het klapstuk is de Omayad Moskee uit 705. De moskee heeft een ruim binnenhof omgeven door galerijen met mozaïekwerk in groen en goud en marmer inlegwerk. De moskee heeft het grondplan van een basiliek, met drie transepten. Hij is ook gebouwd op de plaats van een vroegere basiliek. In de moskee en het voorhof is op ruime schaal gebruik gemaakt van zuilen van de Romeinse Jupitertempel die er oorspronkelijk stond. Het geloof is dus standvastig, maar in verschillende gedaanten. Van binnen is de moskee indrukwekkend; de enorme vloer is bedekt met tapijten en het houten dak is prachtig bewerkt en beschilderd. Maar het leukste aan een moskee, ook aan deze, is het leven. Er wordt gebeden en gemediteerd maar ook gelezen, gepraat en gesuft. Er zitten gezinnen gezellig op de grond en er kan best een zakje chips worden gegeten. Er rennen kinderen rond. Een paar ordebewakers houden het geheel in de gaten en tikken met een stok tegen de muur als het te gek wordt. In tegenstelling tot christelijke kerken heeft God in een moskee wat om naar te kijken en Hij zal zich er niet gauw vervelen.

Damascus, Omayad Moskee. Uit 705 CE.

Het binnenhof van de Omayad Moskee.

Natuurlijk heeft Damascus een Nationaal Museum en het zou een vergelijking met het Museum voor Anatolische Beschavingen in Ankara kunnen doorstaan als de opstelling en het onderhoud niet zo matig was. Saai en stoffig. Maar het heeft drie topstukken die het een bezoek waard maken. In de eerste plaats zijn dat de resten van een synagoge die in Doura Europos is geborgen. De wanden zijn bedekt met kleurrijke fresco’s met taferelen uit het Oude Testament en ze zijn uitstekend bewaard gebleven. Een vriendelijke suppoost gaf me uitleg over die taferelen. De andere topstukken zijn een hypogeum (grafkelder) uit een van de graftorens van Palmyra en een ontvangstzaal uit een kaliefpaleis. Oók topstukken maar zonder de politieke lading van de synagoge: “Wij respecteren elke godsdienst, zelfs de joodse”.

Behalve de Omayad Moskee en het Nationaal Museum heeft Damascus andere bezienswaardigheden: de christelijke wijk, de soek en de straathandel. De christelijke wijk ziet er nét iets beter verzorgd uit dan de overige wijken van de oude stad. Smalle straten met kinderkopjes, goed verzorgde huizen met tralies voor de vensters. Het lijkt me de schepping van een in zichzelf gekeerde minderheid. De sfeer is er ingetogener; het lééft niet zo als de andere wijken. De soek biedt ongeveer hetzelfde als elke andere soek maar is ook weer anders. Deze is hoog, de gebouwen hebben twee verdiepingen, en is overwelfd met een metalen dak waarin talloze gaten en gaatjes zitten waar doorheen de zon een confetti van lichtvlekjes op het plaveisel maakt. Ik heb een tijdje doorgebracht in de vogeltjeshoek: kanaries, vinken, parkieten, papegaaien. Veel te veel dieren in veel te kleine kooien. Syriërs houden van vogeltjes en van bloemen. Aan de rand van de soek verkocht een jongeman kleine metalen bootjes die sputterend in een teiltje rond tsjoekten. Er zat geen schroef aan maar er brandde wel een kaarsje in. Na een tijdje had ik het mechanisme door. In het bootje zitten twee metalen pijpjes die met water gevuld moeten worden. Het kaarsje verhit het water, er vormt zich een dampbel die naar buiten wordt geperst: een eenvoudige straalmotor! Aan zoiets ingenieus kan ik niet voorbij gaan en dus heb ik er een gekocht, voor één dollar.

Eten en drinken is prima in Damascus. Restaurant Al Kamal is airconditioned en heeft een uitgebreide menukaart met soepen, mezzes (hapjes), vlees- en visgerechten en zoete nagerechten. Heel lekker is kabsa, kip met rijst en rozijnen, en kibre, pudding met amandelen en pistachenoten. Alcoholica worden er niet geserveerd. Wie bier of arak wil, gaat naar de Damascus Workers Club, een restaurant in een tuin en daar is het eten ook goed. De tuin is bereikbaar door een poort en is verborgen achter een schutting. Vrome moslims wordt daarmee het uitzicht op een drinkgelag bespaard. Er zijn geen gewone cafés in Damascus; wie wat wil drinken moet naar een restaurant.

Ik blijf nog een paar dagen in Damascus en ga dan naar Jordanië. Ik heb inmiddels een visum gekocht. Je moet je paspoort ’s morgens tussen acht en tien uur brengen (dus vroeg op), zestien en een halve dollar betalen en ’s middags om half twee kun je je paspoort weer ophalen. Ik ga niet direct naar Amman, ik ben grote steden een beetje zat, maar eerst naar de Dode Zee. Ik ben benieuwd hoe dood die is.

Dit bericht werd geplaatst in 2001: Midden Oosten, Midden Oosten en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s